است و به طريق خطور مىباشد ، و لحظه‌اى نمىگذرد مگر آن‌كه از آن غفلت مىكنيد . اكنون اين سستى ما در امور دينى معلوم مىشود براى چيست . براى آن است كه ايمان به غيب نداريم و پايهء يقين و اطمينان سست است و وعدهء خدا و انبيا را به جان و دل قبول نكرديم ؛ پس در نظر ما تمام اوضاع الهى و شرايع دينى پست و سست است . و اين سستى كم‌كم تغافل آورد : و يا در همين عالم غفلت بر ما غالب آيد و ما را از دين صورى كه داريم به كلّى خارج كند ؛ يا در شدت‌ها و سختىهاى موت غفلت كلى عارض شود . اين نمازهاى پنج‌گانه ، كه عمود دين و پايهء محكم ايمان است و در اسلام چيزى بعد از ايمان به اهميت آن نيست ، بعد از توجهات نوريهء باطنيه و صور غيبيهء ملكوتيه ، كه غير از حق تعالى و خاصان درگاه او كسى نداند ، يكى از جهات مهمه كه در آن هست اين تكرارِ تذكر حق - با آداب و اوضاع الهى كه در آن منظور گرديده است - رابطهء انسان را با حق تعالى و عوالم غيبيه محكم مىكند ؛ و ملكهء خضوع للَّه در قلب ايجاد كند ؛ و شجرهء طيبهء « توحيد » و تفريد را در قلب محكم كند به‌طورى كه با هيچ چيز از آن زائل نشود ؛ و در امتحان بزرگ حق تعالى ، كه در حال ظهور سكرات موت و اهوال مُطَّلَع و شهود نمونهء غيب حاصل شود ، از امتحان درست بيرون آيد و دينش مستقر باشد و بماند ، نه مستودَع و زائل شدنى كه به اندك فشارى نسيان عارض شود . پس اى عزيز ؛ إيّاك ثمّ إِيّاك وَاللَّه مُعينك في اوليكَ وَأُخراكَ « 1 » ، مبادا در امر ديانت خصوصاً اين نمازهاى پنج‌گانه ، تهاون كنى و آنها را سست شمارى ! خدا مىداند كه انبيا و اوليا و ائمهء هدى - عليهم السلام - از كمال شفقت بر بندگان خدا اين‌قدر ترغيب و تحذير نمودند ، و الا ايمان ما نفعى به آنها نرساند و از اعمال ما سودى نبرند .

--> ( 1 ) - « بپرهيز ، بپرهيز ! و خدا در اين جهان و در جهان ديگر ياور تو باد » .